epinie

Naar het overzicht

“Wat het ook gaat kosten, de gemeente moet altijd klaar staan voor mensen die na 1 januari 2015 om zorg vragen.”

Door: Redactie WereldRegio

Motivatie:

Op 1 januari 2015 gaan veel zorgtaken van het rijk naar de gemeenten. Maar niet met het benodigde geld. De gemeenten moeten of zelf gaan bijleggen of de deur dichthouden als het geld op is. Het nieuwe college zegt zorg te zullen garanderen. Benieuwd op welke manier.

Bekijk de achtergrond informatie

Decentralisatie van zorgtaken

Gemeenten worden per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor zorg aan langdurig zieken en ouderen die ondersteuning nodig hebben. Deze decentralisatie van de zorg betekent een forse taakuitbreiding en uitgavenstijging bij gemeenten. Van oudsher zijn deze zorgtaken  zogenaamde AWBZ taken (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, de verzekering van het Rijk voor langdurige zorg). Deze wet komt te vervallen. In de toekomst worden een aantal AWBZ taken overgenomen door gemeenten via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De gedachte van de rijksoverheid is dat gemeenten dichter bij de mensen staan en dus beter weten wat de inwoners nodig hebben. De nieuwe taken van de gemeente zijn bedoeld voor mensen met matige en zware beperkingen die zelfstandig willen wonen en ondersteuning nodig hebben bij de persoonlijke verzorging. Alleen de zwaarste, langdurige zorg wordt nog door het Rijk betaald. Hiervoor komt een nieuwe wet.

Financiële gevolgen

De hamvraag is welke financiële gevolgen er aan de decentralisatie van de zorg verbonden zijn.   De overheid moet ervoor waken dat de publieke belangen zoals toegankelijkheid, betaalbaarheid en de kwaliteit van zorg gehandhaafd blijft. De voorgenomen decentralisatie betekent voor gemeenten een forse taakuitbreiding en uitgavenstijging. Een blanco cheque voor de uitvoering van zorgtaken is geen optie. Integendeel, gemeenten worden vanaf 2015 risicodragend. Dit moet gezien worden als een prikkel voor een doelmatige uitvoering van zorgtaken. De overheid verwacht dat door beter in te spelen op de persoonlijke situatie en te kijken wat mensen zelf nog kunnen doen dat de zorg betaalbaar kan blijven. Ook wordt van zorgverzekeraars verwacht dat ze zorg inkopen tegen een goede prijs. Zorgaanbieders zoals bijvoorbeeld de thuiszorg zijn niet alleen zorgverlener maar ook marktpartij. Er is sprake van gereguleerde concurrentie.

Een rapport van de CPB “Decentralisaties in het sociaal domein” noemt een aantal risico’s bij decentrale uitvoering, zoals de schaalnadelen.  De huidige WMO kent hoge uitvoeringskosten door het arbeidsintensieve maatwerkkarakter van de voorzieningen maar ook de kleine schaal waarop gemeenten opereren. Samenwerking tussen gemeenten met betrekking tot zorginkoop kan kostenvoordeel opleveren. Daarnaast is er een financieel risico gezien de mogelijkheid van gebrekkige budgetverdeelmodellen en verschillen in kwaliteit en voorzieningen tussen gemeenten. Toezicht op kwaliteit blijft dus van belang. Het parlement heeft onlangs extra middelen beschikbaar gesteld om financiële risico’s voor gemeenten te beperken.

De Zeeuwse situatie en de gemeente Schouwen-Duiveland

De ontwikkeling van de zorgvraag zal in hoge mate de uitgaven voor de zorg in de gemeenten bepalen. Dit hangt samen met het aantal ouderen die in een bepaalde leeftijdsfase intensieve zorg behoeven. Volgens de Sociale Atlas van Zeeland neemt de komende jaren het aantal inwoners van Zeeland af maar de ontwikkeling van het aantal 80-plussers neemt de komende 17 jaar toe met ongeveer 70%.

Een steeds groter deel van de bevolking is 65-plus. Het aantal inwoners van 60 jaar ligt in Zeeland hoger dan in Nederland als geheel. De bevolkingsopbouw verschuift van jong naar actief ‘oud’. Zo stijgt het aandeel ouderen (69% meer 70-plussers), terwijl de categorie jongeren tot 25 jaar slinkt met 15%. De leeftijdscategorie 25-69 jaar telt straks maar liefst 20% minder mensen.

De gemeente Schouwen-Duiveland kent, op de gemeente Sluis na,  de grootse ‘grijze’ druk. Dit geeft de verhouding weer van het aantal arbeidsproductieven ten opzichte van het aantal niet-arbeidsproductieven. De grijze druk is in Nederland gemiddeld 26,1%. In de gemeente Schouwen-Duiveland is de grijze druk 38,1%. In de toekomst zal er in Schouwen-Duiveland dus gemiddeld een hoger beroep op de zorgtaken van de gemeente worden gedaan. Die grote groep ouderen is – gelukkig – vaak tot op hoge leeftijd wel gezond en zelfstandig.

Bronnen

Dit dossier is samengesteld door: Scoop Zeeuwse bibliotheek