epinie

Naar het overzicht

“Dat er nu zoveel politieke partijen aan de verkiezingen gaan meedoen komt de slagvaardigheid van de politiek niet ten goede”

Bekijk de achtergrond informatie

Foto: Peter Bijkerk

Foto: Peter Bijkerk

Toename lokale partijen

Eenmaal in de vier jaar vinden in Nederland gemeenteraadsverkiezingen plaats.1 De laatste waren op woensdag 3 maart 2010. Opvallend is dat zich steeds meer partijen melden om aan die verkiezingen deel te nemen. Op Schouwen-Duiveland bijvoorbeeld neemt Jos Beije namens ONafhankelijk Schouwen Duiveland (ONS) zitting in de gemeenteraad.2 Deze kersverse partij staat voor eensgezindheid en wil de afstand tussen burger en politiek verkleinen en verbeteren. Landelijk zien we een soortgelijk beeld. In Brabant bijvoorbeeld doen lokale partijen het volgens bestuurskundige Marcel Boogers heel goed, vooral in de zuidelijke provincies, en al helemaal indien zo’n partij iets doet voor ouderen.3 Alleen al in Eindhoven hebben zich vier nieuwe partijen gemeld. Ook Tilburg, Breda en Roosendaal mogen zich verheugen in nieuwkomers. Elders in het land (Utrecht, Apeldoorn, Rotterdam, Wassenaar, Arnhem, Amersfoort, Lelystad enzovoort) zien we hetzelfde. Er zijn echter ook uitzonderingen: Leiderdorp bijvoorbeeld krijgt er geen.

Voordelen

In Nederland (en bijvoorbeeld ook in België, Duitsland, Frankrijk en Italië) kennen we een meerpartijenstelsel, een politiek systeem waarin minstens drie partijen mogen deelnemen aan verkiezingen met het oog op het verkrijgen of delen van politieke macht.4 Het grote voordeel van zo’n stelsel is dat de macht niet beperkt blijft tot slechts één partij. Oppositie zou dan immers onmogelijk zijn. Belangen en ideeën van individuele burgers zouden wellicht geen of onvoldoende aandacht krijgen. Die krijgen ze wel, indien burgers zelf partijen kunnen oprichten. In die zin is hier sprake van een echt democratisch stelsel: het volk participeert.

Nadelen

Een groot nadeel van een meerpartijenstelsel is dat indien het aantal (kleine) partijen te groot wordt, er moeilijkheden kunnen ontstaan om uit een meerderheid van stemmen een slagvaardig bestuur te vormen. Ook neemt in zo’n geval de kans op een bestuurscrisis toe. In landen als België, Duitsland, Oostenrijk en Zweden voorkomt men dit probleem door de invoering van een kiesdrempel.5 Partijen die minder dan een bepaald percentage van de stemmen halen, krijgen eenvoudig geen bestuurszetel. In Nederland kennen we géén kiesdrempel, wel een kiesdeler, dat wil zeggen het aantal stemmen dat een partij moet behalen om in aanmerking te komen voor één zetel.6 Maar – en hier kan een probleem ontstaan – die kiesdeler geldt voor Kamerverkiezingen op een strengere manier dan voor gemeenteraadsverkiezingen. In het laatste geval namelijk kan een lijst die die kiesdeler niet haalt tóch nog een restzetel behalen. Dat rechtvaardigt men door op het kleiner aantal te verdelen zetels te wijzen. Waarbij, gezien de actualiteit, onmiddellijk de vraag rijst of deze rechtvaardiging op de lange termijn is vol te houden.

De gemeenteraad van Schouwen-Duiveland bestaat uit 23 zetels.7 In figuur 1 staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Figuur 1

Partij

1998

2002

2006

2010

VVD 7 4 4 5
PvdA 4 3 5 2
CDA 4 4 4 3
Leefbaar Schouwen-Duiveland 4 3 4
SGP 3 2 2 3
ChristenUnie 2 2 2 2
Alert! 3 2 2
GroenLinks 1 1 1 1
D66 2 1
Totaal 23 23 23 23

Bronnen

Kiesraad: gemeenteraad

Nieuwe partij in raad Schouwen-Duiveland

Omroep Brabant: veel nieuwe lokale partijen strijden om zetel bij verkiezingen 2014

Wikipedia: meerpartijenstelsel

Wikipedia: kiesdrempel

Kiesraad: kiesdrempel en kiesdeler

Wikipedia: Schouwen-Duiveland

 

 

 

Dit dossier is samengesteld door: Scoop Zeeuwse bibliotheek

  • 352 weken geleden door: Aad uit: Zierikzee

    Het wordt er niet eenvoudiger op.

    Het wordt er niet eenvoudiger op.

    zo is dat! 12 zie ik anders 6
    • 352 weken geleden door: Henk uit: Zierikzee

      Ik ben het met Aad eens, dat het er niet eenvoudiger van wordt, maar wie zegt dat het eenvoudig zou moeten zijn? Een beetje nieuw bloed kan nooit geen kwaad! Dan worden de partijen die er al jaren zitten weer eens wakker geschud!

      Ik ben het met Aad eens, dat het er niet eenvoudiger van wordt, maar wie zegt dat het eenvoudig zou moeten zijn? Een beetje nieuw bloed kan nooit geen kwaad! Dan worden de partijen die er al jaren zitten weer eens wakker geschud!

      zo is dat! 5 zie ik anders 1
    • 352 weken geleden door: van traa uit: zierikzee

      welke slagvaardigheid hebben we het eigenlijk over; de heren en dames politici in deze gemeente (een enkele uitzondering daargelaten) zijn onbekend met de inhoud van de dossiers, nemen een afwachtende houding aan jegens het College en hebben geen interesse de burger te betrekken bij hun meningsvorming

      welke slagvaardigheid hebben we het eigenlijk over; de heren en dames politici in deze gemeente (een enkele uitzondering daargelaten) zijn onbekend met de inhoud van de dossiers, nemen een afwachtende houding aan jegens het College en hebben geen interesse de burger te betrekken bij hun meningsvorming

      zo is dat! 2 zie ik anders 3
  • 352 weken geleden door: Mark uit: Zierikzee

    Het is goed dat de gevestigde partijen een beetje tegengas krijgen van nieuwe spelers op de lokale politieke markt. Er zal moeten blijken of het iets positiefs oplevert.

    Het is goed dat de gevestigde partijen een beetje tegengas krijgen van nieuwe spelers op de lokale politieke markt. Er zal moeten blijken of het iets positiefs oplevert.

    zo is dat! 8 zie ik anders 5
    • 352 weken geleden door: schar uit: scharendijke

      Prima, de macht van de grote vvd eindelijk breken

      Prima, de macht van de grote vvd eindelijk breken

      zo is dat! 9 zie ik anders 4
  • 352 weken geleden door: Wout van den Berg uit: Bruinisse

    Politieke versnippering leidt tot een bestuur dat amper in staat zal zijn om moeilijke besluiten te nemen. Met de komende decentralisaties in het sociale domein zou dat een ramp betekenen.

    Politieke versnippering leidt tot een bestuur dat amper in staat zal zijn om moeilijke besluiten te nemen. Met de komende decentralisaties in het sociale domein zou dat een ramp betekenen.

    zo is dat! 8 zie ik anders 5
  • 352 weken geleden door: Kees Bin uit: Zierikzee

    Minder partijen is mijn inziens beter.
    Continuïteit en overdracht is beter bij een “oude” partij.
    Ook is het belangrijk dat een partij vertegenwoordigd is in de Provinciale en Landelijke politiek. Zeker als straks meer zaken bij de gemeente worden gelegd!

    Minder partijen is mijn inziens beter.
    Continuïteit en overdracht is beter bij een “oude” partij.
    Ook is het belangrijk dat een partij vertegenwoordigd is in de Provinciale en Landelijke politiek. Zeker als straks meer zaken bij de gemeente worden gelegd!

    zo is dat! 4 zie ik anders 4
  • 352 weken geleden door: Jan van de Haar uit: Zierikzee

    Nou, we hebben net een periode gehad met de VVD en LSD met samen 9 zetels in de gemeenteraad, en ze zijn er in geslaagd om de hele binnenstad op stelten te zetten, dus de heer van den Berg moet niet zo hoog van de toren blazen. De kiezer beslist op 19 maart, en niet de VVD. En als de VVD zich zorgen maakt om het sociaal domein dan kan de heer van den Berg beter Mark Rutte bellen, want die breekt alles af.

    Nou, we hebben net een periode gehad met de VVD en LSD met samen 9 zetels in de gemeenteraad, en ze zijn er in geslaagd om de hele binnenstad op stelten te zetten, dus de heer van den Berg moet niet zo hoog van de toren blazen. De kiezer beslist op 19 maart, en niet de VVD. En als de VVD zich zorgen maakt om het sociaal domein dan kan de heer van den Berg beter Mark Rutte bellen, want die breekt alles af.

    zo is dat! 8 zie ik anders 6
    • 348 weken geleden door: van der kolk uit: scharendijke

      goede zak, de gevestigde partijen falen al jaren!

      goede zak, de gevestigde partijen falen al jaren!

      zo is dat! 0 zie ik anders 0
  • 348 weken geleden door: Rien de Bruijne uit: Zierikzee

    Ik ben het met de stelling eens, 1 partij is voldoende:
    ChristenUnie, Eerlijk, Duidelijk en Echt!! 🙂

    Ik ben het met de stelling eens, 1 partij is voldoende:
    ChristenUnie, Eerlijk, Duidelijk en Echt!! 🙂

    zo is dat! 0 zie ik anders 0